Van Loo tot Leij

Na een lange aanloop was hij dan eindelijk daar. De documentaire over de route van Loo tot Leij kreeg in december de ruimte op Beek TV. Een maand lang vertelden Jan van Helvoirt, Ton de Jong, Cees Ketelaars en presentator Kees Naaijkens over grote en kleine zaken die zich, door de eeuwen heen, langs en op deze route afspeelden of te zien waren. En dat was te merken, want er kwamen tientallen reacties op de uitzending binnen bij de HKK. De meesten mensen reageerden met “dat wist ik niet” of “zo heb ik er nog nooit naar gekeken”. De response was zonder uitzondering positief. Een duidelijker aansporing is er niet om te kijken hoe en waarmee we verder kunnen gaan.

Heb je de uitzending gemist? Kijk dan op www.vimeo.com/hilvarenbeek

Franse onderscheiding uitgereikt aan Ad van Sleuwen

In Nieuwsbrief 27 las u al dat ons lid Ad van Sleuwen is onderscheiden met de Médaille de Vemeil van de Franse Société Académique d’Education et d’Encouragement Arts-Sciense-Lettres.

De officiële uitreiking vindt plaats op zaterdag 29 september om 16.00 uur in de Sint-Petruskerk te Hilvarenbeek. Bijkomende bijzonderheid: tegelijkertijd zal een Franse onderscheiding worden uitgereikt aan componist Daan Manneke, ooit winnaar van de Muziekprijs Gemeente Hilvarenbeek. Het geheel zal worden omlijst met een feestelijk concert en receptie waarbij u allen bent uitgenodigd.

Nieuwe redactie “Tussen Paradijs en Toekomst”

Aan het begin van dit jaar gaf Emmanuel Naaijkens aan dat 2018 zijn laatste jaar zou zijn als eindredacteur en vormgever van ons verenigingsblad. Vanaf jaargang 15 nummer 44 december 1996, is Emmanuel Naaijkens verantwoordelijk voor de eindredactie én de vormgeving van onze onvolprezen nieuwsbrief. Tijd om het stokje door te geven, vindt Emmanuel, die in goed overleg met de nieuwe redactieleden, Jef van Gils, Ed van Hees en Albert van Uden, zijn laatste TP&T, nummer 104, zal samenstellen.

Emmanuel, namens onze Heemkundige kring, zeer hartelijk bedankt voor alle energie die je al die jaren in het ‘Paradijs’ hebt gestopt.

Website wordt opgefrist

In 2011 ging onze HKK gebruik maken van een website, www.heemkundigekringhilvarenbeek.nl

Eerder gingen stemmen op om een compleet nieuwe website te laten bouwen, met alle mogelijke ‘toeters en bellen’. Uiteindelijk heeft het bestuur gekozen voor een voor een grote opknapbeurt en heeft ons lid Brigit Moonen, o.a. ict’er, bereid gevonden hieraan mee te werken.

We verwachten nog dit jaar de opgefriste website in gebruik te kunnen nemen.

Heerbaan der hertogen

De werkgroep ‘Heerbaan der Hertogen’ heeft haar plannen bijgesteld. Aanvankelijk was het de bedoeling de oude route van de hertogen van Leuven naar Den Bosch in zijn geheel in kaart te brengen. Nu heeft de werkgroep gekozen voor een groeimodel dat begint bij de Roovertse brug en vandaar uit twee richtingen uitgaat: naar Turnhout enerzijds, naar Oisterwijk anderzijds. Hierna bekijkt de werkgroep of uitbreidingen naar Leuven en Den Bosch haalbaar zijn.

Schepen Van de Pol van Ravels en wethouder Van de Loo van Hilvarenbeek zijn enthousiast over het project.

Ioannes Goropius Becanus 500 jaar oud

Ioannes Goropius Becanus werd op 23 juni 1519 in de buurtschap Gorp, in de gemeente Hilvarenbeek, geboren als Jan Gerartsen van Gorp. Hij latiniseerde zijn geboorteplaats Gorp, Goropius, en het nabijgelegen Beek (nu Hilvarenbeek), Becanus.

De 500ste verjaardag van Ioannes vindt onze HKK een reden voor een gepast feestelijke viering.

Een werkgroep, “500 jaar JGB”, bestaande uit leden van onze HKK is bezig met de voorbereidingen van deze viering, die gaat plaatsvinden in het weekend van 22 oktober 2019. Concrete programmapunten op dit moment zijn een SYMPOSIUM in CC Elckerlyc en een EXCURSIE naar zijn geboortegrond, Gorp.

De oude Biest van Biest-Houtakker

Eerder berichtten wij al over de uitgebreide en diepgaande studie die Ed van Hees uitvoerde over de geschiedenis van Biest-Houtakker. Hij gaf afgelopen jaar daarover nog een druk bezochte presentatie bij Ome Toon. In deze studie was er speciale aandacht voor de biest waaraan Biest-Houtakker zijn naam ontleent. Een biest is geen “plein”, maar een waterpoel in de oksel van een wegsplitsing, waarop geen bebouwing voorkomt. Veel buurtschappen en gehuchten zijn rond zo’n biest ontstaan. Onze oude biest van Biest-Houtakker, gelegen in de oksel van Akkerstraat en Biestsestraat, is de enige nog overgebleven biest in de lage landen. Biest-Houtakker het enige dorp of gehucht dat de naam ‘biest’ behouden heeft. De waterpoel werd nog tot eind 18e eeuw als visvijver geëxploiteerd. Tot 1966 bestond de “open” kant van de driehoek, zoals bij alle biesten, uit een gekromde dijk dat een openbaar voetpad was. In 1966 is deze dijk, oorspronkelijk eigendom van de “Gemeente van de Biest”, door de gemeente Hilvarenbeek verkocht. Daarna is het noordwestelijke helft van de dijk afgegraven en werd de vijver vernield.

Onze heemkundige kring heeft bezwaar aangetekend tegen het bouwen van een drietal woningen aan de open kant van de biest omdat e.e.a. in strijd is met het in 2010 door de Raad goedgekeurde Structuurplan. Daarin werd vastgelegd dat vrij doorzicht op het achterliggende open landschap moeten worden behouden. Bebouwing is daarmee in strijd met het bestaande beleid. Omdat er sprake is van een uniek 1000 jaar oud landschapselement heeft de HKK bij de gemeente het verzoek ingediend ‘de oude biest’ de Gemeentelijke Monumentenstatus te verlenen. Binnen de dorpsgemeenschap leeft de intentie de gehele oude biest, langs de oorspronkelijke lijnen van 1965, i.c. de vijver, de dijk, de waterput en de begroeiing rond de vijver, te herstellen.Van de acht monumenten die Biest-Houtakker oorspronkelijk rijk was, zijn er vandaag helaas nog maar twee over. Met ‘de oude biest’ komt er hopelijk een derde en heel belangrijke bij.

Erfgoednota

“Cultureel erfgoed versterkt onze identiteit, geeft een gevoel van saamhorigheid en verhoogt de kwaliteit van onze leefomgeving.” (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed).

Cultureel erfgoed leeft. Zeker op lokaal vlak. In alle kernen van onze gemeente zijn organisaties in de weer om, op de één of andere wijze, het cultureel erfgoed van hun kern te bewaren en uit te dragen.  Voor al deze lokale erfgoedorganisaties is het gemeentelijk niveau het eerste en vaak ook het belangrijkste aanspreekpunt. De verhoudingen tussen deze organisaties en gemeentebesturen zijn onderhevig aan beweging en verandering. Lokale besturen krijgen meer verantwoordelijkheden om beleid vorm te geven, accenten te leggen en uit te voeren.

Juli 2016 was een belangrijk moment voor de erfgoedsector. Voor het eerst is er één integrale wet die betrekking heeft op onze museale objecten, musea, monumenten en archeologie op het land en onder water. Samen met de Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk.Een gemeentelijke herindeling (op korte of langere termijn) en de veranderde wetgeving moet kansen bieden om het erfgoedbeleid voor de toekomst vorm te geven.

Om het belang van ons erfgoed aan de politiek in de gemeente Hilvarenbeek kenbaar te maken, bieden wij hen de erfgoednota “Voorstel erfgoedbeleid gemeente Hilvarenbeek” aan, waarin de vier vakgebieden, waarmee de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zich bezighoudt, de kapstok vormen.

UITVERKOOP BOEKEN EN NIEUWSBRIEVEN ZOLANG DE VOORRAAD STREKT

Het bestuur van onze Heemkundige kring heeft besloten de voorraad boeken en nieuwsbrieven middels een UITVERKOOP aan haar leden aan te bieden:

  • Hilvarenbeek onder de Hertog en onder de Generaliteit. Sociale en economische geschiedenis van een Kempens dorp tussen 1400 en 1800. L. Adriaenssen. Hilvarenbeek, 1987 €10,00
  • Hilvarenbeek duizend jaar. Bijdragen tot een symposium over de geschiedenis der Brabantse dorpen. Bas Aarts, Jan Scheirs e.a. Hilvarenbeek, 1988 € 5,00
  • Hilvarenbeek en zijn kerkdorpen. J. van Gils en R. Peeters. Hilvarenbeek, 1994. €15,00  30 stuks voorstel €15,00
  • Rondom het Aards Paradijs. Kees van Kemenade, 2005 €7,50
  • Biks 5. Groot-Kempische Cultuurdagen. Jan Naaijkens. €5,00
  • Het dorp van onze jeugd. Jan Naaijkens en Janus Kluijtmans. €7,50
  • Hilvarenbeek in vogelvlucht. Jan Abrahams. 12 stuks voorstel €7,50
  • Een spoor van liefdadigheid. Zusters van Liefde. Dries Kuijpers en Sjef van Gils  €7,50
  • Kroniek van de Nieuwe Hoef. Samengesteld door Hans van der Haring €10,00
  • Oude Nieuwsbrieven en Paradijzen t/m nummer 90 €1,00 p.st.

Boeken  tijdschriften bestellen per e-mail: hilvarenbeek@heemkundigekringhilvarenbeek.nl of telefonisch 013-5053853 (Kees Naaijkens). Wie het eerst komt, het eerst maalt. OP=OP!