Nieuws


HET LAATSTE NIEUWS

– Agenda Algemene Ledenvergadering 21 maart
– Persbericht lezing “De essentie van Carnaval” op 21 maart door Michiel van der Sanden
– Samenwerking met Nicolaas Poppelius
– Knippenbergprijs 2016 voor Wim de Bakker
– Uitbreiding Dorpsdokter met Doelenstraat 51
– Documentaire Van Loo tot Leij in voorbereiding

– Uitverkoop boeken en nieuwsbrieven
– 100ste uitgave van de Nieuwsbrief wordt gevierd
– Kleine excursie
– Lezing “Dieren van Bosch” door Thijs Caspers
– Notariële archieven makkelijker bereikbaar
– Schenking van Vera en Hans van der Haring
Peter Geraerts nieuwe voorzitter Heemkundige kring
– Museum De Torenkamer geopend
– Will Heeffer onderscheiden
– ‘Inventarisatie’ Rovoert=Rovert=Roovert
– de heemkundige kring en het museum bestaan dit jaar 70 jaar
– gebruikmaken van de bibliotheek
– twee nieuwe boekwerken over Ioannes Goropius Becanus
– twee filmpjes over de Groot Kempische Cultuurdagen 1961
– op zoek naar foto’s van ‘oud-Beek’
– het lied van Ioannes Goropius Becanus

AGENDA ALV DINSDAG 21 MAART 20.00 GOUDEN CAROLUS

  1. Opening en mededelingen.
  2. Verslag van de ALV d.d. 05-04-2016. Zie bijlage of de website . 
  3. Terugblik op de activiteiten van de kring in 2016 en plannen voor 2017.
  4. Financieel verslag van de penningmeester. Dit ligt ter inzage bij aanvang van de vergadering.
  5. Verslag van de kascommissie t.w. Ed van Hees en Cees Prinsen en aanwijzing nieuwe commissie.
  6. Jaaroverzicht van Museum de Dorpsdokter door Hans Schoenmaker.
  7. Jaaroverzicht van heemtuin D’n Doornhof door Trude v.d. Heijden.
  8. Vaststelling van de contributie voor het jaar 2018. Het bestuur stelt voor de contributie te handhaven op € 25,00 per jaar.
  9. Bestuursverkiezing. Statutair aftredend Ad Vugts en Jan v. Beurden. Jan van Beurden stelt zich herkiesbaar. Er zijn 2 vacatures. Wil Game stelt zich kandidaat. Voor de andere vacature kunnen zich kandidaten melden bij de secretaris door een schriftelijke opgave ondertekend door tenminste 5 leden.
  10. Rondvraag en sluiting.
  11. Na de pauze houdt Michiel van der Sande een presentatie over het fenomeen Carnaval. We kozen voor dit onderwerp omdat 21 maart twee dagen na Halfvasten valt. Meer informatie ontvangt u via de digitale nieuwsbrief en op de website.

Vanaf  21.00 uur voor iedereen vrij toegankelijk. Dus ook voor niet leden. Zegt het voort.

LEZING ‘DE ESSENTIE VAN CARNAVAL’ DOOR MICHIEL VAN DER SANDEN

Al vanaf 1980 is Michiel van der Sanden nauw betrokken bij ‘d’n Bikse Carneval’. Hij begon als lid van de Raad van XI, was presentator en deelnemer aan Liekesfist en Aawmeuten,  Adjudant, Prins Michiel 1 (1984 – 1986 en 1993), bestuurslid Stichting Beekse Carnaval “De Pezerikken”, voorzitter van de Stichting, is drager van de Gouden Pezerik, medeschrijver van het jubileumboek ‘Kzot wèèrum houwe”, samensteller van de Pezerikkenencyclopedie en is tot op heden Medewerker van Stichting Beekse Carnaval “De Pezerikken”. Daarnaast acteert en presenteert hij en is hij lid van het ‘Biks Taol Genotschap’.

Een aantal jaren geleden werd Michiel verzocht om nieuwe leden van de Pezerikken in te leiden in de wereld van Carnaval. Daar ging een periode van studie en verdieping aan vooraf. Waar komt Carnaval vandaan, hoe is het ontstaan en hoe en waarom heeft het zich ontwikkeld tot het feest wat het nu is? Zo ontdekte Michiel dat we de bron van onze Westerse beschaving moeten zoeken in Mesopotamië. De Mesopotamiërs vierden al enkele eeuwen vóór Christus het ‘Omkeringsfeest’, een parodie op het dagelijkse leven. Gezaghebbers werden vervangen door gewone burgers, de koning maakte tijdelijk plaats voor een iemand uit het gewone volk, soms een ter dood veroordeelde misdadiger. Deze werd omgeven door een uitgebreid gevolg, voorzien van ‘passende’ kleding, op een kar rondgereden en gesold. Niet zelden eindigde het ‘feest’ met de dood van de tijdelijke ‘gezagdrager(s)’. Oorspronkelijk zal het ‘Omkeringsfeest’ een Nieuwjaarsfeest zijn geweest, een Zonnewendingsfeest of een Lentefeest. Toen Willibrordus de heidense barbaren in onze streken wilde bekeren tot het Christendom wilde hij korte metten maken met deze barbaarse bacchanaal. Het is hem niet gelukt. Zijn opvolgers begrepen dat ze geen vat hadden op het heidens feest en besloten er in mee te gaan door het een vaste plek op de kerkelijke kalender te geven. Zij noemden het Vastenavond, de avond voorafgaand aan de Vastentijd. Tijdens de Vastenavond mocht het gewone volk zich nog één tegoed doen aan vlees en drank, daarna zou het veertig dagen moeten vasten. Halverwege tussen Vastenavond en Pasen mochten ze dan nog één keer uit hun dak gaan tijdens Halfvasten. De huidige Carnavalsviering lijkt veel nauwer verwant aan het heidense ‘Omkeringsfeest’ dan aan de kerkelijke Vastenavondviering. Is dat ook zo? Michiel legt het uit op zijn geheel eigen wijze. Dinsdag 21 maart, Gouden Carolus Hilvarenbeek, aansluitend aan de ALV van Heemkundige kring Hilvarenbeek en Diessen, vanaf 21.00 uur ook voor niet-leden gratis toegankelijk.

SAMENWERKING MET HEEMKUNDE- EN ERFGOEDVERENIGING NICOLAUS POPPELIUS

Onlangs werd onze heemkundige kring benaderd door onze zustervereniging uit Poppel om samen te kijken naar een eventuele inschrijving voor de preselectieprocedure Europees Erfgoedlabel 2017.  We zijn eendrachtig van plan het Erfgoedlabel aan te vragen voor een aantal archeologische vindplaatsen op Rovert en rondom de Roovertse brug, en voor de historie van Rovert en alles wat daarmee samenhangt samengevat in een ‘site’. Met de ‘site’ Rovert wordt bedoeld: a. het grensgebied met grensrivier Leij of Aa, de brug, de grenspaal, de voormalige watermolen, molenwiel, sluis, bierbrouwerij en douanekantoor, b. aan de Belgische zijde de bestaande Sacramentskapel en de voormalige grensschool, schoolhuis, grenskerk, café(s) en molenhuis, c. aan de Nederlandse zijde de bestaande rijksmonumenten en het historische zandtracé de Roovert.
Om een en gedegen voor te bereiden is een commissie gevormd bestaande uit leden van beide kringen. Uit onze kring hebben Hans Schoenmaker en René de Groot zitting in de commissie.

KNIPPENBERGPRIJS 2016 VOOR WIM DE BAKKER

Op 12 november ontving Wim de Bakker, lid van onze heemkundige kring en voorzitter van de Monumentencommissie van de gemeente Hilvarenbeek, uit handen van Hans Hellegers van de stichting Brabants Heem de Knippenbergprijs 2016. De prijs werd aan Wim toegekend voor zijn baanbrekend werk op het gebied van historische geografie. Hij houdt zich al vijftig jaar lang bezig met het ontsluiten van kadastrale gegevens van Oisterwijk en omgeving. De prijs bestaat uit een legpenning van de Stichting Knippenbergprijs, een oorkonde en een cheque van €1000,-, beschikbaar gesteld door Brabants Heem.
Wim, namens onze Heemkundige kring van harte gefeliciteerd.

UITBREIDING DORPSDOKTER MET DOELENSTRAAT 51

Er werd jaren geleden al over de mogelijkheid gespeculeerd: ‘Stel dat Doelenstraat 51 nog eens leeg zou komen staan, wat zou dat een mooie uitbreiding kunnen zijn voor Museum De Dorpsdokter!’
Het pand staat leeg en de Stichting Geschied- en Oudheidkundig Museum, zoals ‘De Dorpsdokter’ officieel heet is huurder geworden van het pand Doelenstraat 51.
Aan het werk dus. De woning zal vrijwel geheel in tact blijven. Wel moet er een doorbraak gemaakt worden van het huidige museum naar het voormalige woonhuis en wordt er één gas- en één elektriciteitsmeter geplaatst.
De diverse kamers worden ingericht met verzameld en aangekocht materiaal van De Dorpsdokter. Op de eerste verdieping komt een ontvangst-, vergader-, lees- en studieruimte.
Het uitgebreide museum hoopt dit voorjaar haar deuren al te kunnen openen.

DOCUMENTAIRE(S) IN VOORBEREIDING

Om meer Beekse mensen te interesseren voor de waarde van erfgoed en cultuurhistorie, heeft onze Heemkundige kring, in samenwerking met Beek TV, de intentie de komende jaren een aantal documentaires samenstellen over zaken van grote cultuurhistorische waarde voor Hilvarenbeek. De eerste documentaire, ‘Van Loo tot Leij’, proberen we nog dit najaar uit te werken en via Beek TV uit te zenden en krijgt als onderwerp een deel van historische route van Den Bosch naar Brussel. Wat was er te zien als men door Hilvarenbeek kwam? De Koestraat en de Wouwerstraat waren eeuwen geleden de voornaamste straten van Hilvarenbeek. Aansluitende op de Wouwerstraat was de route Klein Loo –Roovertse dijk – Rovert eeuwenlang één van de belangrijkste doorgaande routes. De documentaire zal een globale schets geven de situatie van Klein Loo, Roovertsedijk en Roovert tot in de oudste geschiedenis. De families die er woonden, de (verdwenen) boerderijen en andere gebouwen, opvallende landschapskenmerken en bijzondere gebeurtenissen. Als deze documentaire aanslaat, wij horen graag uw mening, is het de bedoeling ook andere cultuurhistorische zaken in beeld te brengen en toe te lichten.
Aan de tot standkoming van de documentaire werken mee cineast Jan van de Wiel en van onze kring Peter Geraerts, Jan van Helvoirt, Cees Ketelaars, Ton de Jong en Kees Naaijkens.

UITVERKOOP BOEKEN EN NIEUWSBRIEVEN ZOLANG DE VOORRAAD STREKT

Het bestuur van onze Heemkundige kring heeft besloten de voorraad boeken en nieuwsbrieven middels een UITVERKOOP aan haar leden aan te bieden:

  • Hilvarenbeek onder de Hertog en onder de Generaliteit. Sociale en economische geschiedenis van een Kempens dorp tussen 1400 en 1800. L. Adriaenssen. Hilvarenbeek, 1987 €7,50
  • Hilvarenbeek duizend jaar. Bijdragen tot een symposium over de geschiedenis der Brabantse dorpen. Bas Aarts, Jan Scheirs e.a. Hilvarenbeek, 1988 € 5,00
  • Hilvarenbeek en zijn kerkdorpen. J. van Gils en R. Peeters. Hilvarenbeek, 1994. €15,00  30 stuks  voorstel €10,00
  • Rondom het Aards Paradijs. Kees van Kemenade, 2005 €7,50
  • Biks 5. Groot-Kempische Cultuurdagen. Jan Naaijkens. €5,00
  • Het dorp van onze jeugd. Jan Naaijkens en Janus Kluijtmans. €7,50
  • Hilvarenbeek in vogelvlucht. Jan Abrahams. 12 stuks voorstel €7,50
  • Een spoor van liefdadigheid. Zusters van Liefde. Dries Kuijpers en Sjef van Gils  €7,50
  • Oude Nieuwsbrieven en Paradijzen t/m nummer 90 €1,00 p.st.

Boeken  tijdschriften bestellen per e-mail hilvarenbeek@heemkundigekringhilvarenbeek.nl of telefonisch 013-5053853 (Kees Naaijkens). Wie het eerst komt, het eerst maalt. OP=OP!

LEZING ‘DE DIEREN VAN BOSCH’ DOOR THIJS CASPERS OP 29 NOVEMBER

Bioloog dr. Thijs Caspers verzorgde op dinsdag 29 november zijn lezing ‘De dieren van Bosch´, een verhaal over de symboliek van dieren en fabeldieren in het werk van Jheronimus Bosch, in Esbeek. Op 13 maart jl. gaf Thijs deze lezing bij de opening van het Bosch/jaar ook in het Bossche Zwanenbroederhuis. De afsluiting in de mooie zaal van boerderij de Ekster op de Esbeekse Golfbaan was zeker op zijn plaats.

VERA EN HANS VAN DER HARING SCHENKEN EN GEVEN IN BRUIKLEEN

Dit najaar gaan Vera en Hans van der Haring stoppen met het uitbaten van Party-Restaurant De Nieuwe Hoef. Zij dragen hun prachtige bedrijf over aan een nieuwe uitbater en gaan zelf ‘kleiner’ wonen. Alle boeken en geschriften die handelen over Hilvarenbeek en Goirle heeft het paar inmiddels geschonken aan onze Heemkundige kring. Tijdens een feestelijke bijeenkomst dit najaar, zullen Vera en Hans ook het paneel met daarop een schildering van ‘Het Aardsparadijs van Poulissen’, een herberg die gestaan heeft aan het Gorps Baantje, recht tegenover de oprijlaan naar De Nieuwe Hoef toe, en nog wat attributen van de familie Hubert van Beusekom in bruikleen geven aan onze Heemkundige kring. U hoort daarover later meer.

NIEUWE VOORZITTER HEEMKUNDIGE KRING

Na het aftreden van Rien Vermaire als voorzitter van onze vereniging lukte het maar niet om de voorzitterszetel aan een vaste voorzitter te koppelen. Joop Urlings bood aan ‘dan maar’ als interim voorzitter te fungeren, en met verve, en toen Joop het bestuur verlaten had nam ook Hans van Eynatten, nieuwkomer binnen het bestuur, de voorzittershamer over als voorzitter a.i. Toen Hans tijdens de laatste Algemene Ledenvergadering aankondigde dat zijn voorzitterschap a.i. ‘over de datum’ was, beraadde het bestuur zich over zijn opvolger en Peter Geraerts, tijdens de laatste ALV bij acclamatie aangenomen als bestuurslid, accepteerde het verzoek van het bestuur om de functie van voorzitter op zich te nemen. Peter is geen onbekende in bestuurlijk Beek. Wie hem kent weet dat cultuurhistorie, cultureel erfgoed, kunst en kunstgeschiedenis hem na aan het hart liggen en dat hij op verschillende terreinen zijn steentjes bijdroeg en bijdraagt. De afgelopen decennia was Peter lid van het schoolbestuur, werkte mee aan fundraising en realisatie nieuwbouw Scouting. Was voorzitter of bestuurslid van de Pezerikken, VLOH, Koninklijke Harmonie Concordia van 1839, Vrienden van Concordia, De Horizontalen, Tussen Hemel en Aarde en Pulz Centrum voor Kunsteducatie. Is nu nog actief als lid van de Vereniging van Kempische Schrijvers, als extern deskundige/examinator opleiding communicatie aan Fontys Economische Hogeschool Tilburg en als lid van de CVR bij Amarant.

MUSEUM DE TORENKAMER GEOPEND

Op donderdag 19 mei opende Stichting Beheer Beekse Toren haar nieuwe museum in de Torenkamer op de eerste verdieping van de Beekse toren. In de Torenkamer is een groot deel van de collectie van de Stichting Geschied- en Oudheidkundig museum tentoongesteld. In deze permanente expositie wordt middels thema’s de historie van De Vrijthof, de vroegere Plaetse, en haar omgeving verteld middels voorwerpen, foto’s en geluidsfragmenten en vormt als zodanig een waardevolle aanvulling voor het  toeristisch pakket van Hilvarenbeek. Helaas zijn de mogelijkheden om het te bezichtigen zeer beperkt. Vooralsnog alleen binnen de rondleidingen op zondagmiddag  die verzorgd worden door torengidsen van de Stichting Beekse Toren. Gedurende de zomermaanden juli, augustus en september is de kerk wel dagelijks toegankelijk dankzij de inzet van onze plaatselijke gilden.

WILL HEEFFER ONDERSCHEIDEN

Tijdens de feestelijke opening van de expositieruimte, verricht door burgemeester Ryan Palmen, viel ‘kartrekker’ Will Heeffer een bijzondere eer te beurt: het had Zijn Majesteit de Koning behaagd om Will, vanwege zijn vele verdiensten op maatschappelijk gebied, de Orde van Oranje Nassau toe te kennen.

BIBLIOTHEEK

Het actualiseren van onze bibliotheek is een continue proces. Ruim 80% van onze boeken is gedigitaliseerd dankzij subsidie van de Bibliotheek Midden-Brabant. Binnenkort ontvangen de leden een volledige boekenlijst digitaal.
Leden van onze kring kunnen de gedigitaliseerde exemplaren aanvragen.
Uitlenen van de boeken gebeurt slechts op afspraak. Gedurende openingstijden van Museum de Dorpsdokter kunnen de boeken ter plaatse worden ingezien.

TWEE NIEUWE BOEKWERKEN OVER IOANNES GOROPIUS BECANUS

Eind januari zijn twee boekwerken verschenen over Goropius Becanus. Eén boek is een vertaalde bloemlezing uit Goropius’ werk. Nico de Glas zette Goropius’ zwierig Latijn om in sprankelend Nederlands. Het andere is een biografie, die gebaseerd is op de oudere, ongepubliceerde dissertatie van Eddy Frederickx. Toon Van Hal heeft die uitvoerige herwerking op zich genomen. Het was een project van lange adem (het biografische luik is al begonnen rond 2005), maar nu is het einde echt in zicht. Onze 70-jarige Heemkundige kring heeft beide auteurs, docenten aan de KU te Leuven, uitgenodigd om in het feestjaar van onze vereniging een lezing te geven over ‘onze’ Ioannes Goropius Becanus. 

HEEMKUNDIGE KRING LID VAN PLATFORM ‘BEEKS BUITEN’

Op verzoek van de gemeente maakt onze Heemkundige kring deel uit van het platform Beeks Buiten. Het eerste project van het platform is de ‘Visie invulling Zandpaden’ als vervolg op het ‘Landbouwontwikkelingsplan’. Om zwaar landbouwverkeer uit de dorpskom te mijden zijn er een aantal voorstellen gedaan om zandpaden, die om de kom heen liggen, geschikt te maken voor zwaar landbouwverkeer.
Namens onze Heemkundige kring bezoeken Jan van Helvoirt en Kees Naaijkens de bijeenkomsten. Andere partijen die deelnemen aan het platform zijn het B-team, VNM, ZLTO,

ADVIESGROEP CULTUURHISTORIE IN HILVARENBEEK 

In het project Dorps Waarde Behouden werkt de gemeente Hilvarenbeek aan een beleid om de dorpse waarde die Hilvarenbeek heeft te bewaren. In dit kader is een cultuurhistoriekaart opgesteld waarop cultuurhistorische en beeldbepalende panden binnen de gemeente in kaart zijn gebracht.
Omdat het project Dorps Waarde Behouden niet stopt bij het vastleggen van de cultuurhistorische en beeldbepalende panden heeft de gemeente de Adviesgroep Cultuurhistorie in Hilvarenbeek opgericht.
In de adviesgroep zijn benoemd architect Pierre van der Geld, archeoloog Hans Schoenmaker en onze bestuursleden Jan van Helvoirt en Kees Naaijkens.

TWEE KORTE FILMPJES VAN DE GROOT KEMPISCHE CULTUURDAGEN 1961

Ga naar www.youtube.com log in en type als adres in Groot Kempische Cultuurdagen, Hilvarenbeek 1961 dan kunt u genieten van twee korte filmpjes opgenomen tijdens de Groot Kempische Cultuurdagen van 1961.
Oude Bekenaren zullen er ongetwijfeld nog oudere Bekenaren herkennen.

OUDE FOTO’S VAN HILVARENBEEK

Op de beeldbank van het Regionaal Archief Tilburg zijn duizenden foto’s te vinden van oud Hilvarenbeek. Ga naar www.regionaalarchieftilburg.nl, klik op het kaartje de gemeente Hilvarenbeek aan en open de link onder Fotocollectie.